Reumatoidalne zapalenie stawów

Reumatoidalne zapalenie stawów, znane także jako gościec stawowy, jest najczęstszą chorobą zapalną stawów i dotyka około 350 tys. Polaków.

Częste infekcje, praca lub mieszkanie w niesprzyjających warunkach np. chłodzie lub wilgoci, urazy narządów ruchu, stres, zła dieta, palenie papierosów – wszystko to bardzo negatywnie wpływa na zdrowie i może wywołać szereg groźnych chorób, w tym reumatoidalne zapalenie stawów. W początkowych stadiach zmiany zapalne dotyczą stawów palców, nadgarstków, stóp i kolan. W późniejszym etapie również barków, łokci oraz bioder. RZS prowadzi do niepełnosprawności lub inwalidztwa. Objawia się bólem i obrzękiem zaatakowanych stawów oraz poranną sztywnością.

Tak jak w przypadku innych chorób o podłożu autoimmunologicznym większość stanowią kobiety. RZS występuje u nich 3 razy częściej niż u mężczyzn. Choroba na ogół zaczyna się między 40. a 50. rokiem życia, ale nie omija też osób, które niedawno wkroczyły w dorosłe życie.

Reumatoidalne zapalenie stawów to choroba nieuleczalna, stopniowo odbierająca sprawność, a z tym trudno się pogodzić. RZS wyraźnie obniża jakość życia chorych i wpływa na jego długość  jeśli jednak zostanie ona wcześnie zdiagnozowana i będzie dobrze leczona, można prowadzić prawie normalne, aktywne życie. Reumatoidalne zapalenie stawów wymaga kompleksowego leczenia, ponieważ choroba atakuje  cały organizm, a nie tylko stawy, odciska swoje piętno także na psychice. Na prawidłową terapię składa się leczenie farmakologiczne, rehabilitacja, fizykoterapia, ale przede wszystkim zmiana stylu życia, w czym mieści się również odpowiednie odżywianie.

Czynniki hamujące rozwój reumatoidalnego zapalenia stawów

Aktywność fizyczna

Żadne leczenie nie przyniesie efektów bez codziennej gimnastyki, która zapobiega powstawaniu przykurczów i poprawia ruchomość stawów, wzmacnia mięśnie i łagodzi ból. Ruch sprzyja zdrowiu, więc warto włączyć ćwiczenia usprawniające aktywność ruchową i wzmacniające mięśnie. Osoby cierpiące na RZS boją się ćwiczeń, bo uważają, że w ten sposób zaszkodzą stawom. Jest wręcz przeciwnie – systematyczne ćwiczenia usprawniają stawy, wzmacniają mięśnie, poprawiają samopoczucie. Dzięki nim łatwiej poradzisz sobie z codziennymi obowiązkami. Nie trzeba rezygnować ze sportu, ale należy wybrać dyscyplinę, która nie naraża stawów na przeciążenia. Doskonałym ćwiczeniem dla stawów dłoni jest zmywanie naczyń, zagniatanie ciasta. To pozwala utrzymać siłę uścisku dłoni oraz ruchomość w stawach nadgarstków, łokci i barków.

Kinezyterapia (leczenie ruchem) ma ogromne znaczenie dla utrzymania sprawności. Ponadto łagodzi ból, redukuje stres. Specjalne zestawy ćwiczeń początkowo wykonuje się pod okiem rehabilitanta, a potem według jego wskazówek samemu w domu. Farmakologiczne leczenie RZS wspomagają dobrze dobrane zabiegi, np. krioterapia, laseroterapia, jonoforeza z lekami przeciwzapalnymi, masaże.

Przy RZS należy chronić się przed infekcjami gdyż zaostrzają objawy choroby, unikać przebywania w zimnych i wilgotnych miejscach. Dbać o to, aby dobrze się wysypiać, unikać ciężkiej pracy fizycznej, aby nie dopuścić do przeciążania stawów, utrzymywać prawidłową masę ciała, aby nie obciążać nadmiernie stawów stóp, kolan i bioder, zachować równowagę pomiędzy wypoczynkiem, a aktywnością fizyczną. Nie przepracowywać się, nawet gdy czujemy,  że jesteśmy w dobrej formie.

Zróżnicowana dieta

Nie jest prawdą, że dieta może zastąpić farmakologiczne leczenie, ale właściwe odżywianie skutecznie wspomaga całą terapię.

Produktami, które pogarszają kondycję osób chorujących na reumatoidalne zapalenie stawów są: nabiał, czerwone mięso, cukier, tłuszcz, sól, kofeina i rośliny psiankowate (np. pomidor, papryka, ziemniaki).

Należy zrezygnować z tłuszczów zwierzęcych, żółtych serów, tłustych wędlin, mięs, ponieważ znajdujące się w tych produktach nasycone kwasy tłuszczowe zwiększają ból i postęp choroby. Mięso wołowe i wieprzowe zawiera dużo histaminy, związku, który sprzyja stanom zapalnym. Podobnie mogą działać na stawy pomidory i szpinak. Inne produkty, np. truskawki czy czekolada, wprawdzie nie zawierają histaminy, ale nasilają jej wydzielanie. Związki o działaniu podobnym do histaminy znajdują się też w owocach cytrusowych. Nie oznacza to, że chorując na RZS, trzeba całkowicie wyeliminować z diety te produkty, jednak lepiej je ograniczyć, żeby nie prowokować zaostrzenia choroby. Istotne jest także ograniczenie spożycia soli – ponieważ zatrzymuje ona wodę w organizmie, nasila obrzęki. Te z kolei ograniczają poruszanie stawami. Należy wybierać produkty jak najmniej przetworzone, bez konserwantów i barwników, bo związki te nasilają stan zapalny w stawach.

Najlepsze produkty przy RZS

Przy reumatoidalnym zapaleniu stawów bardzo istotne jest prawidłowe odżywianie. Należy jeść dużo warzyw i owoców, tłustych ryb morskich, produktów pełnoziarnistych oraz nasion roślin strączkowatych, a także jajka, olej lniany i rzepakowy, orzechy włoskie oraz oliwę z oliwek, która zawiera jednonienasycone kwasy tłuszczowe skuteczne w wyciszaniu stanów zapalnych w organizmie.

Także kolendra, kurkuma, imbir, cynamon są bogate w różnego rodzaju związki bioaktywne

o działaniu przeciwzapalnym. Zielona herbata zawiera silny przeciwutleniacz EGCG, który unieczynnia białka prozapalne. Ciemne owoce (wiśnie, jagody, maliny, granat, czarna porzeczka) są bogate w antocyjany o działaniu antyoksydacyjnym i przeciwzapalnym.

Natka pietruszki zawiera flawonoid – luteolinę o działaniu blokującym białka prozapalne.

 

Niestety, na reumatoidalne zapalenie stawów nie ma skutecznego leku. Można jednak ograniczyć postęp choroby: pomagają ruch i odpowiednia dieta oraz ścisłe przestrzeganie zaleceń lekarza.

 

Szanowni Państwo!

Informujemy, że Placówka Gerimed z przyczyn organizacyjnych jest nieczynna od dnia 25.02.2020 do odwołania.

Za utrudnienia serdecznie przepraszamy, jednocześnie informujemy, że zaistniała sytuacja nie jest wynikiem zaniechań któregokolwiek z pracowników